Okazjonalna praca zdalna

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza szereg obowiązków dla pracodawców, jak i pracowników w zakresie wykonywana pracy zdalnej. W większości przypadków praca zdalna będzie wymagała dopełnienia szeregu formalności i poniesienia wydatków, w szczególności przez pracodawców. Przepisy jednak umożliwiają świadczenie pracy zdalnej także w mniej sformalizowanej formie.

Czym jest okazjonalna praca zdalna?

Zgodnie z nowymi regulacjami Kodeksu pracy, praca zdalna będzie mogła być wykonywana także okazjonalnie, w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym.

Wprowadzenie tego trybu pracy zdalnej, jest uzasadnione interesem pracowników, którzy ze względu na szczególne okoliczności nie mogą wykonywać pracy w stałym miejscu. Do tych wyjątkowych okoliczności, zgodnie z uzasadnieniem projektu nowelizacji Kodeksu pracy możemy zaliczyć np. konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny lub wyjazd do innej miejscowości w celu załatwienia spraw osobistych. Zgodnie z powyższym okazjonalna praca zdalna będzie dotyczyła wyjątkowych sytuacji, w których pracownik będzie wykonywał pracę poza siedzibą pracodawcy.

Kto i kiedy może złożyć wniosek o okazjonalną pracę zdalną?

Wniosek o okazjonalną pracę zdalną będzie mógł być złożony przez pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej. Oczywiście, możliwość wykonywania pracy zdalnej w tym trybie będzie uzależniona od rodzaju pracy świadczonej przez pracownika. Kodeks pracy określa prace, które ze względu na konieczność zachowania szczególnych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy nie mogą w żadnym przypadku być wykonywane w  trybie zdalnym, także w trybie okazjonalnej pracy zdalnej. Są to np. prace szczególnie niebezpieczne czy prace w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych.  Istotne także, że pracownik jest uprawniony do złożenia wniosku o pracę zdalną okazjonalną także wtedy, gdy wykonuje już pracę zdalną w wymiarze częściowym lub hybrydowo na podstawie porozumienia zawartego z pracodawcą (np. 2 dni pracuje w siedzibie pracodawcy, a 3 dni w domu).

Czy pracodawca może odmówić pracownikowi okazjonalnej pracy zdalnej?

W przypadku tego szczególnego trybu pracy zdalnej  wniosek pracownika o okazjonalną pracę zdalną ten nie będzie wiążący dla pracodawcy. Oznacza to, że pracodawca nie będzie zobowiązany do wyrażenia zgody na okazjonalne wykonywanie pracy przez pracownika w domu lub innym miejscu wybranym przez pracownika. Co istotne w tym zakresie, odmowa pracodawcy i nieuwzględnienie wniosku nie będzie wymagało sporządzania pisemnego uzasadnienia.

Czym różni się praca okazjonalna od pracy zdalnej?

Najważniejsza różnica jaka dotyczy tych dwóch form świadczenia pracy zdalnej to ograniczenie wykonywania okazjonalnej pracy zdalnej do max. 24 dni w roku kalendarzowym, podczas gdy praca zdalna może być wykonywana w pełnym wymiarze. Dodatkowo do pracy zdalnej wykonywanej okazjonalnie nie będą znajdowały zastosowania przepisy dotyczące obowiązku uzgadniania pracy zdalnej w formie porozumienia, czy w umowie o pracę. Pracownik nie będzie zobowiązany do składania wniosków o zaprzestanie okazjonalnej pracy zdalnej. Wniosek dotyczył będzie bowiem, jedynie wybranych dni w ciągu roku kalendarzowego, a praca w tym trybie nie będzie świadczona w sposób.

Istotną różnicą dla pracowników będzie również to, że w przypadku okazjonalnej pracy zdalnej pracodawca nie będzie zobowiązany do zapewnienia pracownikowi materiałów i narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, pokrycia kosztów związanych z wykonywaniem pracy zdalnej, a także zapewnienia pracownikowi wykonującemu pracę zdalną pomocy technicznej i niezbędnych szkoleń w zakresie obsługi narzędzi pracy. Oczywiście pracodawca z własnej inicjatywy będzie mógł dokonać zwrotu kosztów bezpośrednio związanych z tą formą pracą zdalną i zapewnić pracownikom odpowiednie przeszkolenie. Jednak powyższe, będzie zależało jedynie od woli pracodawcy.

Okazjonalna praca zdalna to rozwiązanie, które umożliwi ograniczenie wielu formalności i wydatków po stronie pracodawcy. Również dla pracowników może stanowić znaczące udogodnienie w przypadku konieczności nagłego wyjazdu do innego miasta czy pozostania w domu w celu sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Jednakże nie należy postrzegać okazjonalne formy zdalnej jako ,,home office na żądanie”. Przepisy wskazują jednoznacznie, iż na ten tryb pracy zdalnej musi wyrazić zgodę pracodawca.  Co więcej, w każdym przypadku także na zmianę miejsca wykonywania okazjonalnej pracy zdalnej będzie musiało być zaakceptowane przez pracodawcę.